Şebüsteri ve Gülşen-i Raz

Horasanlı sufi Emir Hüseyni-i Herevi'nin (v. 729/1329 [?]) sorularına Mahmud Şebüsteri (v.720/1320 [?] tarafından cevaben kaleme alınmış bir mesnevi olan Gülşen-i Raz, tasavvufi tefekkürün temel meselelerinin ele alındığı bir eserdir. İlhanlılar dönemi mutasavvıf-şaarlerinden olan Şebüsteri, tasavvuf sahasında Saadetname ve Hakku'l-Yakın gibi önemli eserleri de bulunmasına rağmen daha ziyade Gülşen-i Raz'ı ile şöhret bulmuştur. Pek çok şerhe konu olarak tasavvuf tarihinde önemli bir yer edinen Gülşen-i Raz, tasavvufa ait temel umdeleri didaktik tarzda ele alan veciz bir manzumedir. Eserin vahdet-i vücud düşüncesi etrafında şekillenen yoğun muhtevasına eşlik eden icazlı ve sembolik dili tasavvufi eserlerin önemli referanslarından biri olmasını sağlamıştır.

Gülşen-i Raz mesnevisinin tanıtım ve tahlilini hedefleyen bu çalışma-da eserde yer alan tasavvufi konular “vahdet-i vücud”, “tefekkür”, “marifetullah”, “insanın hakikati”, “seyr u süluk”, “insanın tekamül aşamaları”, “varlığın sembolik dille ifadesi” gibi başlıklar altında irdelenmiştir. Manzumenin tahlilinde Gülşen-i Raz'ın şerhlerinin yanısıra eserle aynı mihver etrafında buluşabilecek diğer tasavvuf metinlerine de müracaat edilmiştir.