Kur’an’da Risk ve Kriz Yönetimi

Kur’ân nüzûlünden beri insanlığa yol göstermeye devam etmektedir. Kur’ân’ın insanlığa yol gösterdiği temel konular inanç, ibadetler ve ahlâkî ilkelerdir. Bu temel konuların yanında Kur’ân’ın insanlığa rehberlik ettiği konulardan biri de gazveler ve gazvelere bağlı olarak ortaya çıkan krizlerdir. Günümüzde küresel barışı tehdit eden savaşlar ve bunlara bağlı olarak ortaya çıkan küresel krizler karşısında Müslüman toplumların bu krizlere Kur’ânî bakış açısıyla yaklaşmada yetersiz kaldıkları göz önüne alındığında Kur’ân’ın savaşlar karşısında nasıl tavır takınılması gerektiğine dair perspektifinin yeniden gün yüzüne çıkartılmasının elzem olduğu apaçık ortadadır. Zira bugün özellikle Ortadoğu merkezli krizlerde öncelikle Müslüman toplumların savaşları önleme konusundaki tavırları maalesef insanlığı tehdit eden savaşları ve küresel krizleri önlemeye ve barışı kalıcı bir şekilde tesis etmeye yetmemektedir. Müslüman toplumlar savaşlar ve krizlere karşı Kur’ânî bakış açısına uygun olarak nasıl tedbir alacaklar, hangi aşamada Allah’a tevekkül edecekler, hangi aşamada riskleri göze alacaklar, karşılarına çıkacak krizleri nasıl yönetecekler, krizlerle nasıl başa çıkacaklardır? Günümüz Müslüman toplumlarının söz konusu krizlere kalıcı çözümler üretmede yetersiz kaldıkları gözlemlenmektedir. O nedenle insanlık tarihinin tecrübelerini barındıran Kur’ân’da insanlığın yeryüzünde can, mal, akıl, nesil ve din güvenliğini sağlama uğrunda savaş gibi krizlere karşı insanlığa sunduğu Kur’ânî davranış modellerini öğrenme ve günümüz krizlerine karşı ışık tutmak amacıyla ortaya çıkarmak zaruret arz etmektedir. Gazveler ve küresel krizler konusunda Kur’ânî perspektifi ortaya çıkarmak amacıyla bu araştırmada Tâlût ve Câlût kıssası, Bedir, Uhud, Hamrâülesed, Hendek/Ahzâb, Kurayzaoğulları, Kaynukaoğulları ve Nadîroğulları gazveleri, Hudeybiye Antlaşması, Hayber gazvesi ve Mekke’nin fethi, Huneyn, Tebük gazvesi, Hz. Mûsâ (as.), Arz-ı Mukaddes ve İsrâîloğulları kıssası tedbir, tevekkül, risk, kriz yönetimi ve ilahî yardım perspektiflerinden incelenip analiz edilmiştir.