Hanefî Hadis Tahric Eseri Olarak el-Gâye ve Seruci’nin Hadisçiliği

Kitap giriş, beş bölüm ve bir sonuç kısmından oluşmaktadır. Serûcî’nin hayatı, hadisçilik formasyonunu merkeze alınarak hazırlanmıştır. Her ne kadar Serûcî, klasik tabakât ve tarih kaynaklarında müstakil bir muhaddis olarak tanımlanmasa da, hadislerle istidlâl biçimi, tahrîc faaliyetleri ve rivâyetler üzerine yaptığı değerlendirmeler, onun hadis ilmiyle ilgilendiğini göstermektedir. Bu durum, Serûcî’nin söz konusu hadis birikimini hangi ilmî çevrelerde ve hangi eğitim süreci içerisinde elde etmiş olabileceği sorusunu gündeme getirmektedir. el-Gâye’nin kaynağı olan el-Hidâye’nin Hanefî mezhebi içerisindeki konumu, özellikle hadis tahrîci bağlamında ele alınmıştır. Bu çerçevede el-Hidâye’nin Hanefîler nezdindeki otoritesi ve eserde yer alan hadislerin muhtevası değerlendirilmiştir. Kitabın muhtelif yerlerinde sünnet ve haberlere dair yapılan değerlendirmeler bir araya getirilerek bütüncül bir çerçevede ele alınmıştır. Serûcî’nin el-Gâye’deki hadisçilik yaklaşımının somut biçimde ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda öncelikle el-Gâye’deki hadis kullanımının genel bir tasviri yapılmış ardından Serûcî’nin hadis metni ve isnadına yönelik tasarrufları daha özel bir çerçevede incelenmiştir. Son olarak Serûcî’nin hadisçiliği ve tahrîc anlayışı, farklı fakih ve muhaddislerle karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Mukayesenin anlamlı ve açıklayıcı olabilmesi amacıyla, hem Hanefî gelenek içinden hem de Hanefî gelenek dışından hem Serûcî’nin muasırlarıyla hem de kendisinden sonraki bir Hanefî-muhaddisle karşılaştırma yapılmıştır. Bu yönüyle mukayese, yatay (muasırlar arası) ve dikey (önce–sonra ilişkisi) olmak üzere çok boyutlu bir zeminde ele alınmıştır.