Arap Dilbiliminde Yeni Yaklaşımlar

Bu kitap, Arap dilbiliminin son çeyrek asırda geçirdiği yöntemsel dönüşümü, sezgisel ve betimleyici yaklaşımlardan veri temelli ve disiplinler arası yöntemlere uzanan bir çerçevede ele almaktadır. Giriş bölümünde klasik Arap dil geleneği, modern dilbilimin doğuşu, oryantalist katkılar ve Arap dili akademilerinin kurumsal rolü değerlendirildikten sonra, on yedi bölümde on yedi alt alan incelenmektedir: derlem dilbilimi, bilgisayarlı dilbilim ve doğal dil işleme, bilişsel dilbilim, nörodilbilim, toplumsal dilbilim, pragmatik ve söylem çalışmaları, tarihsel ve karşılaştırmalı dilbilim, uygulamalı dilbilim ve dil öğretimi, sesbilim, sözlükbilim, sözcükbilim, anlambilim, kuramsal sözdizimi, çeviribilim, büyük dil modelleri, dijital beşerî bilimler ve kadim Arap dilbilimi ile modern dilbilimin karşılaştırılması. Her bölümde alanın kuramsal temelleri, kök-kalıp morfolojisi, harekesiz yazım, diglossia ve lehçe çeşitliliği gibi Arapçaya özgü sorunlar ve güncel uluslararası araştırmalar birlikte sunulmaktadır. Kitap, Sîbeveyhi, Abdülkâhir el-Cürcânî, Zemahşerî, İbn Cinnî ve İbn Haldun gibi klasik âlimlerin görüşlerini Saussure, Firth, Austin, Searle ve Chomsky gibi modern kuramcıların yaklaşımlarıyla karşılaştırarak, Arap dilbiliminde "yeni" olanın çoğu zaman kadim geleneğin sezgisel olarak öngördüğü ilkelerin bugün büyük veri, hesaplama ve yapay zekâ yöntemleriyle sınanabilir hâle gelmesi olduğunu savunmaktadır. Sonuç bölümünde alanın orantısız gelişimi, lehçe verisinin yetersizliği ve artzamanlı derlemlere duyulan ihtiyaç gibi açıklar tartışılarak gelecek araştırma gündemi belirlenmektedir. Kitap, terimlerin İngilizce ve Arapça karşılıklarını içeren kapsamlı bir terimler sözlüğü ve geniş bir kaynakçayla tamamlanmaktadır. Eser, Arap dili ve dilbilimi alanındaki öğrenciler, araştırmacılar ve alana yeni adım atanlar için hem bir başvuru kaynağı hem de ileri düzey tartışmalara açılan bir kapı olmayı amaçlamaktadır.