Cevaliki (Ö. 540/1145) ve Kuranda Muarreb Lafızlar

Muʻarreb lafızlara dair ilk müstakil eserin müellifi olan Cevâlîkī, kitabının girişinde şöyle der: “Bu kitapta, Arapların kullandıkları, Kur’ân-ı Mecîd’de zikredilen, Resûlullâh’ın (sallallâhu aleyhi ve sellem), Ashâb-ı kirâmın ve Tâbiîn’in -Allah hepsinden razı olsun- sözlerinde vârit olan, Arapların şiirlerinde ve haberlerinde mezkûr aʻcemî lafızları zikredeceğiz ki sözün dahîl olanı sarih olanından ayırt edilebilsin. Ebû Bekir İbnü’s-Serrâc, iştikaka dair risalesinde şöyle demiştir: ‘Arapça olmayan bir kelime için Arap dilinden iştikak yapmak, kuşun balinanın yavrusu olduğunu iddia etmeye benzer. İştikakçının mutlak surette bundan kaçınması gerekir.”
Elinizdeki kitap, Cevâlîkī’nin el-Muʻarreb adlı eserinde yer verdiği aʻcemî lafızlardan Kur’an’da mezkûr olanları tespit etmekte, Cevâlîkī’nin bu lafızlara ilişkin değerlendirmelerini eserin iki muhakkikinin tahlilleri üzerinden ele almaktadır.