Tasavvuf

Nakşî-Hâlidî meşayıhından Ağlar Baba'nın keşif ve ilhamla, "Hak Teâlâ yol verir ise bize / Dört ilmi tarif edeyim size" deyip Hakk'a sığınarak anlatmaya başladığı Tasavvuf, sâlikin manevî yolculuğuna kılavuzluk ediyor: Yolcunun yol boyunca karşılaşacağı yeni durumlarla badireleri nasıl aşacağını anlatarak âdeta güzergâhın haritasını çıkarıyor. Tasavvufun mahiyeti, dört ilim, kalbin sakinleri, manevî düşmanlarla onların tezahür ve görünüşleri, nefsin mertebeleri, nefsin sıfatları, seyr u sülûkun safhaları; manevî mîraç, mir'atullah'ın aslı kitabın ele aldığı temel konular.
Destanlarımız, halk hikâyelerimiz ve Dede Korkut Hikâyeleri gibi Türkçenin kadim metinlerinde görülen nazım-nesir birlikteliğiyle yazılan Tasavvuf; aktardığı duyarlık, hissiyat, yaklaşım, düşünce ve önerilerle kişinin ruh dünyasının imârını amaçlıyor. Anlatılanların saf ve rafine bir bakış biçiminden doğması metnin değerini daha da arttırıyor. Tasavvuf, Ağlar Baba'nın üç eserinden biri olan Ebyât'ı anlamak isteyenler için de vazgeçilmez bir kılavuz niteliği taşıyor.