Süryani Kadim Kilisesinde Namaz

Süryani Ortodoks (Kadim) Kilisesi, erken dönemlerden itibaren Hıristiyanlığı benimsemiş bir topluluktur. Sahip olduğu liturji geleneği, manastır hayatı ve Süryanice ibadet diliyle Doğu Hıristiyanlığı içinde özgün bir yere sahiptir. Türkçe literatürde Süryani Ortodoks geleneği daha çok tarih, kimlik, kilise teşkilatı ve genel ibadet hayatı üzerinden ele alınmıştır. Namaz (slutho) ibadetine dair bilgiler ise sınırlıdır. Bu kitap, Süryani Ortodoks Kilisesi’nde namaz (slutho) ibadetini kavramsal, tarihsel ve ritüel boyutlarıyla ele almayı amaçlamıştır. Araştırma nitel bir çerçevede kurgulanmıştır. Tarihsel betimsel model ve doküman analizi kullanılarak Süryani dua ve ibadet kitapları ile ilgili kilise metinlerine başvurulmuş, ayrıca Kitabı Mukaddes’te dua ve ibadete ilişkin pasajlar slutho geleneği ile birlikte ele alınmıştır. Bulgular, Süryanice slutho kavramının hem dua hem de namaz anlamlarını içerdiğini göstermektedir. Slutho, sözlü niyaz ile kıyam, secde ve haç çıkarma gibi bedensel unsurları bir araya getiren bütüncül bir ibadet olarak tanımlanmaktadır. Mezmurlar 119:164’de yer alan “günde yedi kez seni överim” ifadesine dayanan yedi vakitli ibadet düzeni kilisenin resmi geleneğinde korunmakta, ancak modernleşme, şehirleşme ve diaspora süreçleri halk arasında sluthoyu üç hatta iki vakte kadar düşürmektedir. İbadet dili olarak Süryanicenin korunması teolojik süreklilik için temel bir unsur olarak öne çıkmakta, yerel dillere yapılan tercümeler ise cemaatin ibadete katılımını ve anlamalarını artırmaktadır. Slutho, tarihsel dönüşümlere rağmen teolojik çerçevesini ve ritüel iskeletini büyük ölçüde korumuştur. Bireysel dindarlığı besleyen ve cemaat bilincini güçlendiren merkezi bir ibadet olarak Süryani Ortodoks kimliğinin şekillenmesinde belirleyici rolünü sürdürmektedir.