Selamün Aleyküm Sigarası

Ön kapakta gördüğünüz yedi minareli, üç şerefeli, kubbeli bina bir cami değildir. 1907–1909 yıllarında Almanya’nın Dresden şehrinde inşa edilmiş olan Yenidze / Yenice Sigara Fabrikası’dır. Selamün Aleyküm Sigarası adını okuyunca şaşırmış olabilirsiniz. Ben de bu ismi duyunca şaşırmıştım. Araştırdım. Selamün Aleyküm Sigarası, Osmanlı’dan alınan Türk tütünüyle ilk kez Almanya’nın Dresden şehrinde 1890 yılında üretilmiş, yılda on bin ton kadar satılmıştır.
2017 yılında Selamün Aleyküm Sigarası’nın üretildiği fabrikayı görmek için Dresden şehrine gitmiştim. Karşıma ön kapakta gördüğünüz cami biçimindeki eski Yenidze / Yenice Sigara Fabrikası çıktı. Sigara fabrikasının havalandırma bacaları minare tarzında yapılmıştı. Çok şaşırdım.
Yıllar süren araştırmalarım beni Dresden’den İstanbul’a, İpek Yolu’ndan Berlin-Bağdat Demiryolu’na, saraylardan savaş meydanlarına uzanan büyük bir tarih yolculuğuna çıkardı. Başlangıçta küçük bir merak gibi görünen bu konu, zamanla Osmanlı-Almanya ilişkilerinin derinliklerine açılan geniş bir kapıya dönüştü.
Bu kitapta; Türk tütününün Avrupa’ya uzanan serüvenini, 1600’lerden sonra Avrupa’da yayılan “Türk modası”nı, Saksonya Kralı’nın kurduğu Yeniçeri ordusunu ve mehter takımını, Almanya’nın Osmanlı İmparatorluğu’na nüfuz etme siyasetini ve daha pek çok şaşırtıcı tarihi gerçeği bulacaksınız.
Bu kitap bir tarih kitabı değildir; Osmanlı-Almanya ilişkilerinin roman tadında, akıcı bir dille anlatıldığı belgesel bir kitaptır. Bu kitabımı merakla okuyacak, okudukça şaşıracak, düşündükçe yeni sorular soracak ve mutlu olacaksınız.
Kemal Yalçın