Nasreddin Hoca ve Cuha

Nasreddin Hoca denildiğinde onun hayatı ve düşündü-ren, güldüren, ders veren fıkraları akla gelmektedir.
Fıkralar, anlatım türleri içerisinde kısa hacimli sözlū edebiyat kompozisyonlarından birisidir. Fıkralar, bir millet için ortak mizahın, anlayışın, dünya görüşünün, hayata bakışın, genel kabul görmüş doğruların ve eğri-liklerin nükteli bir biçimde ortaya konulduğu sözlü ede-biyat ürünleridir. Fıkra geleneğinin en önemli şahsiyet-lerinden birisi olan Nasreddin Hoca aynı zamanda bilge, filozof, nüktedan, halk kültürünün temsilcisi, hazırce-vap, keramet sahibi, bilgin, gülmece ve mizah ustası gibi yönleriyle akla gelen bir şahsiyettir. O, yalnızca Türk kültürü ve Türk dünyasının değil, insanlığın ortak kültür mirası olarak da kabul edilmektedir. Cuha ise, Arap folkloru ve fıkra geleneğinde dikkat çeken simalardan birisidir. O, aynı zamanda bir fıkra tipidir. Fıkraları Arap coğrafyasında, geniş bir alanda yayılma göstermiştir. Bu bakımdan diğer Arap fıkra tiplerine göre daha baskın bir tiptir.
Bu çalışmada, Türk fıkra geleneği içerisinde ortak şah-siyet tipine sahip Nasreddin Hoca ve fıkraları ile Cuha tipi ve fıkraları benzer ve farklı yönleriyle mukayese yöntemiyle ele alınmaktadır. Böylece iki farklı kültür ve edebiyat coğrafyasının Nasreddin Hocası ve Cuhası fıkraları, mizah yapısı ve özellikleri ile değerlendirilmiştir. Ayrılık ve aynılık bağlamında ele alınan bu çalışma kap-samında Türk ve Arap edebiyatında çalışılan bazı yeni boyutların ortaya çıkarılması da amaçlanmaktadır.