Kusurların Doğal Tarihi

Büyük Patlama’dan DNA’ya

Yaşam sonu mutlu bitmiş kaza ve hataların kataloğudur. 

Kusurların Doğal Tarihi’nde Telmo Pievani gezegenimizdeki yaşamın aslında kusursuzluğu sayesinde değil, tam tersine kusurluluğuna rağmen (hatta muhtemelen kusurluluğu sayesinde) serpilip geliştiğini gösteriyor. Hikâyesine evrenin çalkantılı (ve elbette birtakım sapmalara dayalı) doğuş öyküsünü anlatarak başlayan yazar, ardından evrimi besleyen rastlantısal DNA kopyalama hatalarını, doğal seçilim yoluyla bazı avantajların nasıl dezavantaja dönüşebildiğini, insan beyni dediğimiz o anatomik keşmekeşin nasıl meydana geldiğini ve bedenimizdeki sayısız kusur ve uyumsuzluğu ele alıyor. Yol boyunca Pievani okurlara, devasa boynuzlarıyla kusurluluğun ilk iki yasasını çok iyi örnekleyen (binlerce yıl önce soyu tükenmiş) İrlanda musundan Yeni Zelanda’ya özgü kivi kuşlarına, kendi deyişiyle “evrimin sıfırdan tasarlanmamış, donup kalmış bir tesadüfü” olan insan beyninin nörokusurluluğundan insan icadı olan daktilo klavyelerindeki tuhaflıklara dek doğa ve yaşamın onlarca anomalisinden bahsederken ilginç sorular sormaktan da geri durmuyor: Eğer bedenimizdeki tüm organ ve yapılar bir amaca hizmet ediyorsa neden apandisimiz var? Kaçınılmaz olarak bel ağrısını getirdiği halde neden iki ayak üzerinde yürüyoruz? Erkekler neden hâlâ meme uçları taşıyor? Bu büyüleyici anlatıda Pievani, doğadaki kusur ve hataların istisna değil kural olduğunu gösteren ve yaşamın tam da bu kusurlar sayesinde güzel ve yaratıcı olabildiğini açıklayan ilk kapsamlı kuramsal çerçeveyi bizlerle paylaşıyor. Telmo Pievani, Padova Üniversitesi’nde biyoloji ve bilim felsefesi profesörüdür.