İzmir’e, Ege Adalarına Seyahat

Bu eser, Türkiye’ye yaptığım son seyahatte bizzat yerinde gerçekleştirdiğim gözlemlere dayanır. Levant limanlarını dolaştığım bu yolculuk sırasında Osmanlı topraklarının önemli bir bölümünü, İran’ı ve özellikle Girit’i görme fırsatı buldum; Hanya’daki Fransız Konsolosluğu’nda geçirdiğim üç yıl ise bana daha önce yeterince ele alınmamış bazı ayrıntıları gözlemleme imkânı sağladı.
Girit hakkında benden önce yazan Tournefort ve Savary gibi seyyahlardan yararlanmakla birlikte, onların kimi zaman abartıya kaçan anlatımlarından uzak durmaya ve mümkün olduğunca doğrudan gözleme dayanan bir anlatım kurmaya çalıştım. Bu çerçevede adanın yönetimi, ticareti ve ürünleri ile özellikle Rum nüfusun gündelik yaşamı üzerinde durdum; ayrıca İstanbul’dan başlayarak İzmir, Sakız ve diğer adalar üzerinden Hanya’ya uzanan yolculuğumu da ayrıntılı biçimde aktardım.
Amacım geçmişten çok, bu bölgelerin bugünkü durumunu, yani toplumsal ve ekonomik yapısını ortaya koymaktı; bu nedenle tarihî ayrıntıları sınırlı tuttum ve İstanbul’u yeniden tasvir etmek yerine Pera’daki Avrupalı yaşamına kısa bir yer ayırdım. Eğer bu anlatım, gözlemlerimin doğruluğu ve sunduğu bilgilerle okuyucuya faydalı olabilirse, anlatımdaki eksikler için hoşgörü beklerim.