Hizmetkar Liderlik

Liderlik, insanlık tarihinin her döneminde, toplulukların şekillenmesinde, toplumların ilerlemesinde ve bireylerin yönlendirilmesinde temel bir araç olmuştur (Bass & Avolio,1994). Antik dönemlerden günümüze kadar, liderler toplumların kaderini belirleyen kilit aktörler olmuş, organizasyonları ve sosyal yapıların temel dinamiklerini oluşturmuştur (Bakan& Doğan, 2012). Liderlik, insanlık tarihinin başlangıcından itibaren sürekli olarak değişmiş, toplumsal ve ekonomik ihtiyaçlara göre evrilmiş bir kavramdır. Geçmişte liderlik daha çok otoriteye dayalı bir güç olarak algılanırken, modern dünyada bu kavram, bireylerin ve toplumların ihtiyaçlarına yönelik çok boyutlu bir yapı kazanmıştır (Greenleaf, 2003).
Modern liderlik yaklaşımlarından biri olan hizmetkar liderlik, liderlik kavramına farklı bir perspektif kazandırmıştır. Hizmetkar liderlik, liderin kendi çıkarlarını geri planda tutarak, çalışanların ve toplumun ihtiyaçlarını önceliklendiren bir yaklaşımı ifade eder. Bu liderlik modeli, 20. yüzyılın ikinci yarısında Robert K. Greenleaf tarafından ortaya konmuş ve liderlik literatürüne önemli bir katkı sağlamıştır (Greenleaf, 1977). Greenleaf, liderliği sadece bir yönetim aracı olarak değil, aynı zamanda bir hizmet anlayışı olarak tanımlamış; liderin esas görevinin, izleyenlerin gelişimini desteklemek ve toplumsal fayda yaratmak olduğunu belirtmiştir (Spears, 1998). Hizmetkar liderlik, empati, dinleme, güçlendirme, topluluk oluşturma ve sorumlu yöneticilik gibi unsurları ön plana çıkararak, geleneksel liderlik yaklaşımlarından farklılaşmıştır (Liden et al., 2008). Bu yaklaşım, liderlerin otoriter bir figürden ziyade, izleyenlerine rehberlik eden ve onların refahını artırmayı hedefleyen bireyler olarak görülmesini sağlamıştır (Russell & Stone, 2002).