Hadis Edebiyatında Tebvib Sahih-i Müslim Örneği

Hadis edebiyatının, hıfz, kitâbet, tedvîn ve tasnîf gibi çeşitli safhalardan geçe-rek teşekkül ettiği bilinmektedir. Buna göre hıfz, hadislerin ezberlenmesini; kitâbet, hadislerin yazı yoluyla kayıt altına alınmasını; tedvîn, belli bir sistem gözetilmeksi-zin farklı yazı malzemeleri üzerinde dağınık hâlde bulunan hadis metinlerinin her-hangi bir sınıflandırmaya tâbi tutulmaksızın bir araya getirilmesini; tasnîf ise mü-devven hadis malzemesi içerisinde yer alan rivâyetlerin konu veya râvî esasına göre sınıflandırılmasını ifade etmektedir.

Hadis edebiyatı açısından en önemli dönemlerden biri olan hicrî III. asır, hadis alanında temel kaynakların telif edildiği tasnîf dönemini teşkil etmektedir. Bu dö-nemde musanniflerin temel amacı, rivâyetleri sistematik bir bütünlük içerisinde bir araya getirmek olmuştur. Hadis kitaplarında, aynı konudaki rivâyetlerin bir arada toplandığı “kitâb” başlıklı ana bölümler içerisinde yer alan ve tali bölümler olarak tanımlanan “bâb” kavramı, tasnîf döneminin en yaygın kullanılan terimleri arasın-da yer almaktadır. Söz konusu dönemin hadis ilmi açısından “altın çağ” olarak nitelendirilmesi de hadislerin konularına göre tasnif edilerek ulaşılması kolay bir sistem dâhilinde sunulmuş olmasından kaynaklanmaktadır.