Dinin Kırk Esası

Gazzâlî, insanı hakikatten uzaklaştıran bilgi kalabalıkla- rının ve dünyevi arzuların ortasında, dinin özünü yeniden kurar: Kalbin, aklın ve amelin ortak yolu. Dinin Kırk Esası, onun uzun bir iç hesaplaşmanın ardından ulaştığı sade, berrak, derin bir inanç ve ahlâk haritasıdır.

Bu eser, inanmanın yanı sıra inanmayı bilmenin, yaşamayı dönüştürmenin yollarını gösterir. Gazzâlî burada iman esaslarını, ibadetlerin hikmetini, nefsin arındırılmasını ve kalbin güzelleşmesini kırk başlık altında bir araya getirir. Her esas, hem aklı hem kalbi aydınlatan bir mihenk taşıdır. Felsefi tartışmaların ötesinde, bu kitap tasavvufi bir yönelişin özünü taşır: Dünyayı küçümseyen değil onun geçiciliğini idrak eden bir bakışla okuru kalbe yönelmeye çağırır. Çünkü Gazzâlî’ye göre dinin gayesi yalnızca bilgi ya da eylem değildir; bunların ötesinde, “Allah’a yaklaşmayı mümkün kılan” bir bilgeliktir.

Bugün, hızın ve bitmeyen değişimin kuşattığı bir çağda Dinin Kırk Esası, insanı yeniden kendi hakikatine dön- düren bir rehberdir. İman, ibadet ve ahlâkın birbirinden kopmadığı, kalbin bilgeliğiyle yaşanan bir din anlayışının çağrısıdır.